Радиатордан ауаны дұрыс шығару: маусым басындағы белгілер, қауіпсіз қадамдар және қысым түскеннен кейінгі тексеру

Жылыту маусымы басталған кезде радиатордың бір бөлігі ғана жылып, жоғарғы жағы салқын болып қалуы немесе құбырлардан сыбдыр естілуі жиі кездеседі. Мұндай белгілердің негізгі себептерінің бірі — жүйеде ауаның жиналуы. Ауа жылу тасымалдағыштың қозғалысын шектеп, радиатордың тиімділігін төмендетеді, ал кей жағдайда шу мен коррозия үдерісін күшейтуі мүмкін.

Бұл мәселені шешудің негізгі тәсілі — радиаторды ауасыздандыру, яғни радиатор мен жылыту контурында жиналған ауаны арнайы ауа шығару клапаны арқылы босату. Процедура күрделі емес, бірақ оны асықпай, қауіпсіздік ережелерін сақтап орындау қажет. Төменде маусым басында нені тексеру керегін, радиатордан ауаны шығару қадамдарын және қысым төмендегеннен кейін жүйені қалай бақылау керегін түсіндіреміз.

Радиаторда ауа жиналғанын көрсететін негізгі белгілер

Ауаны шығару қажет екенін бірнеше белгі арқылы анықтауға болады. Бір ғана симптомға емес, олардың жиынтығына назар аударған дұрыс.

• Радиатордың жоғарғы бөлігі суық. Төменгі бөлігі ыстық, ал жоғары жағы салқын немесе толық жылымаса, радиатор ішінде ауа қалтасы болуы ықтимал.
• Сыбдыр, бүлкілдеу немесе су ағуына ұқсас дыбыс. Жүйедегі ауа су қозғалған кезде шу тудыруы мүмкін.
• Бөлме баяу жылынады. Қазандық немесе жылу көзі жұмыс істеп тұрса да, радиатордың барлық беті біркелкі қызбайды.
• Бір радиатор басқалардан салқынырақ. Құбырлар ыстық болғанымен, нақты радиатордың жылуы төмен болуы ауа жиналғанын көрсетуі мүмкін.
• Жүйе қысымының тұрақсыздығы. Ауаны шығарғаннан кейін манометр көрсеткіші аздап төмендеуі мүмкін. Бұл әсіресе жабық жылыту жүйелерінде маңызды белгі.

Дегенмен радиатордың суық болуы әрдайым ауаға байланысты емес. Себеп ретінде жабық термостатикалық клапан, бітелген сүзгі, теңгерімсіз жүйе, сорғының дұрыс жұмыс істемеуі немесе жылу тасымалдағыш температурасының төмендігі де қарастырылады.

Жылыту жүйесін маусымға дайындау: алдын ала тексеру

Радиаторды ауасыздандыруды бастамас бұрын жүйенің түрін және қолданылатын жабдықты анықтап алыңыз. Көппәтерлі үйдегі орталық жүйе мен жеке үйдегі жабық контурдың жұмыс тәртібі бірдей емес.

1. Радиатор түрін және клапанды анықтаңыз

Көптеген радиаторларда ауа шығару үшін Маевский краны немесе соған ұқсас қолмен басқарылатын клапан орнатылады. Кейбір жүйелерде автоматты ауа шығару құрылғысы болуы мүмкін. Клапанның пішіні әртүрлі болғандықтан, оған сәйкес кілт немесе жалпақ бұрауыш қажет болуы ықтимал.

2. Жүйені шамадан тыс қыздырмаңыз

Ең қауіпсіз тәсіл — радиаторды жылы, бірақ күйдірмейтін күйге келтіру немесе жылу көзін уақытша бәсеңдету. Қатты қызған жүйеде клапанды ашқанда ыстық су мен буға ұқсас ыстық ауа шығуы мүмкін. Қолды қорғау үшін қолғап киіп, бетіңізді клапанға жақындатпаңыз.

3. Қажетті заттарды дайындаңыз

• радиатор клапанына арналған кілт немесе бұрауыш;
• шағын ыдыс;
• құрғақ шүберек немесе сүлгі;
• жабық жүйе болса, манометр көрсеткішін бақылау мүмкіндігі.

Клапанды ашу үшін қысқыш, тістеуік немесе өткір құралдарды қолданбаған жөн. Олар клапанның басын зақымдап, кейін су ағуына себеп болуы мүмкін.

Радиатордан ауаны шығару: қауіпсіз қадамдар

Төмендегі тәртіп тұрмыстық жағдайда қолданылатын қолмен басқарылатын ауа шығару клапанына арналған. Егер клапан тұрып қалса, тот басса немесе су қатты аға бастаса, оны күшпен бұрамаңыз.

1. Жылу көзін және сорғыны уақытша бәсеңдетіңіз. Жеке жылыту жүйесінде қазандықты өндіруші нұсқаулығына сәйкес қысқа уақытқа тоқтату немесе ең төменгі қауіпсіз режимге ауыстыруға болады. Орталық жүйеде жалпы стоякты өз бетіңізше жаппаңыз.
2. Клапанның астына ыдыс пен шүберек қойыңыз. Алдымен ауа, кейін аз мөлшерде су шығуы мүмкін.
3. Клапанды баяу бұраңыз. Әдетте оны толық шешпей, сағат тіліне қарсы аздап бұру жеткілікті. Сырт еткен немесе ысылдаған дыбыс ауаның шығып жатқанын білдіреді.
4. Ауа толық шыққанша күтіңіз. Ысылдау тоқтап, су бірқалыпты ағыспен шыға бастағанда жүйеден ауа азайғанын білдіреді.
5. Клапанды ақырын жабыңыз. Артық күш қолданбаңыз. Тығыз жабылғанымен, клапанды шамадан тыс қатайту оның тығыздағышына немесе бұрандасына зиян келтіруі мүмкін.
6. Радиаторды қайта тексеріңіз. Бірнеше минуттан кейін радиатор бетінің біркелкі жылынуын және бөгде дыбыстардың азайғанын бақылаңыз.

Егер бір радиатордан кейін бірнеше радиатордың жоғарғы бөлігі суық болып қалса, ауаны ең жоғары орналасқан радиаторлардан бастап шығару қажет болуы мүмкін. Көпконтурлы жүйелерде бұл жұмысты жүйенің нақты сызбасын білетін маман орындағаны дұрыс.

Ауа шығарғаннан кейін қысым неге төмендейді?

Жабық жылыту жүйесінен ауа шыққан кезде манометрдегі қысымның аздап төмендеуі қалыпты жағдай болуы мүмкін. Себебі жүйедегі ауа көлемі өзгеріп, қысым теңгерімі қайта қалыптасады. Бірақ қысымның қатты немесе қайталанып төмендеуі басқа ақауды көрсетуі мүмкін.

Радиатор қысымын тексеру тәртібі

1. Қазандық немесе жылыту контуры салқындаған кезде манометр көрсеткішін қараңыз.
2. Жүйе өндірушісі немесе монтаждаушы көрсеткен суық күйдегі қысым диапазонын негізге алыңыз.
3. Қысым тым төмен болса, жүйеге су қосу қажет болуы мүмкін, бірақ нақты толтыру тәртібі қазандықтың және кеңейту багының конструкциясына байланысты.
4. Су қосқаннан кейін радиатор клапандарын, бұрандалы қосылыстарды және қазандық маңын ағып кетуге тексеріңіз.
5. Қысым қайта-қайта түссе, жүйені жиі толықтырмай, ағып кету, кеңейту багы, сақтандырғыш клапан немесе автоматты ауа шығарғыш бойынша диагностика жасатыңыз.

Маңызды: әмбебап «дұрыс қысым» санын барлық жүйеге бірдей қолдануға болмайды. Қажетті мән ғимарат биіктігіне, жүйе көлеміне, қазандық түріне және өндіруші талаптарына байланысты. Сондықтан манометрді тексергенде жабдықтың төлқұжатын немесе монтаж құжаттарын басшылыққа алыңыз.

Қай кезде ауаны емес, басқа ақауды іздеу керек?

Радиатордың жоғарғы бөлігі суық болған жағдайда ауа ең ықтимал себептердің бірі саналады, бірақ жалғыз себеп емес. Радиаторды ауасыздандырғаннан кейін де мәселе шешілмесе, мына жағдайларды қарастырыңыз:

Радиаторды таңдағанда нені ескеру керек?

Дұрыс таңдалған радиатор жүйедегі жылу алмасуды тұрақтандыруға көмектеседі, бірақ оның нақты жылу беруін тек сыртқы көрінісіне қарап бағалауға болмайды. Жылу қуаты радиатордың конструкциясына, өлшемдеріне, секция немесе панель санына, су температурасына, ағын жылдамдығына және сынақ жағдайларына тәуелді. Каталогтағы қуат көрсеткіштерін салыстырғанда бірдей сынақ стандарты мен температуралық режим қолданылғанына назар аударыңыз.

Материал және коррозияға төзімділік

Жуынатын бөлме немесе ылғалдылығы жоғары кеңістік үшін материал таңдауы маңызды. Тот баспайтын болат 304 — құрамында хром мен никель бар аустенитті болат маркасы. Ол қалыпты тұрмыстық ортада коррозияға жақсы төзімді, өңдеуге ыңғайлы және сыртқы көрінісін ұзақ сақтай алады. Алайда 304 маркасын кез келген ортада толық тот баспайтын материал деп түсінбеу керек: хлорид мөлшері жоғары су, тұзды орта, агрессивті химиялық заттар, дұрыс емес дәнекерлеу немесе тұрақты ылғал коррозия қаупін арттыруы мүмкін.

Сондықтан сатып алу кезінде тек «304» белгісіне емес, қабырға қалыңдығына, дәнекерлеу сапасына, қорғаныш өңдеуіне, қосылу өлшемдеріне және өндіруші көрсеткен пайдалану шарттарына да қараңыз.

Қосылымдар мен ауа шығару мүмкіндігі

Радиатордың қосылу схемасы қолданыстағы құбырларға сәйкес болуы керек. Бүйірлік, төменгі немесе әмбебап қосылымдардың әрқайсысының монтаж ерекшелігі бар. Ауа шығару клапанына қолжетімділік те маңызды: радиатор орнатылғаннан кейін клапанға кілтпен еркін жету мүмкін болуы қажет.

Өлшем және жылу қуаты

Радиаторды тек бөлме ауданына қарап таңдамаңыз. Терезе саны, сыртқы қабырға, төбе биіктігі, жылу оқшаулауы және аймақтағы климат та ескеріледі. Өлшемі үлкен радиатор міндетті түрде тиімді деген сөз емес, ал шағын модель жеткілікті жылу беруі үшін жүйедегі су температурасы мен айналым дұрыс болуы керек.

Радиатордың қызмет мерзімін ұзарту үшін күтім жасау

• Маусым басында барлық радиаторды, клапанды және қосылу орындарын көзбен тексеріңіз.
• Радиаторды жиһазбен немесе қалың пердемен толық жауып тастамаңыз, өйткені ауа айналымы төмендейді.
• Бетін тазалағанда абразивті ұнтақтар мен агрессивті химиялық құралдарды қолданбаңыз.
• Клапандарды маусым бойы бірнеше рет ақырын қозғап, тұрып қалудың алдын алыңыз.
• Қысымның өзгерісін жазып немесе бақылап жүріңіз. Қайталанатын ауытқу ерте диагностика жасауға мүмкіндік береді.
• Жүйеге суды жиі қоса бермеңіз. Артық толықтыру жаңа оттегін енгізіп, металл бөлшектерінің коррозиясын күшейтуі мүмкін.

Осы қарапайым шаралар радиатордың жұмысын тұрақты ұстап, оның қызмет мерзімін ұзартуға көмектеседі.

Жиі қойылатын сұрақтар

Радиаторды ауасыздандыруды жылы радиаторда жасауға бола ма?

Болады, бірақ радиатордың қатты қызып тұрмағанына көз жеткізіңіз. Ең қауіпсізі — жүйені сәл салқындатып, қолғап киіп, клапанды баяу ашу. Ыстық су немесе ауа шығуы мүмкін болғандықтан, бетіңізді клапанға жақындатпаңыз.

Ауа шықпай, бірден су ақса не істеу керек?

Клапанды дереу жабыңыз. Бұл радиаторда ауа аз екенін немесе клапанның орналасуы мен жүйе қысымы басқа мәселені көрсететінін білдіруі мүмкін. Су тоқтамаса, клапан ақаулы болуы ықтимал.

Радиатордан ауаны қаншалықты жиі шығару керек?

Нақты мерзім барлық жүйеге бірдей емес. Әдетте жылыту маусымы басталғанда және радиатордан сыбдыр естілгенде тексеру жеткілікті. Егер ауаны жиі шығару қажет болса, жүйеге ауа кіретін немесе қысым жоғалатын себепті іздеу керек.

Ауа шығарғаннан кейін қысым төмендесе, бұл қауіпті ме?

Аздап төмендеу қалыпты болуы мүмкін. Бірақ қысым өндіруші көрсеткен қауіпсіз диапазоннан төмен түссе немесе қайта-қайта азайса, жүйені толықтырудан бұрын ағып кету мен кеңейту багын тексерткен дұрыс.

Радиатордың жоғарғы бөлігі суық, бірақ ауа шықпады. Себебі неде?

Клапанға дейін ауа жетпеуі, клапанның бітелуі, контурдағы айналымның әлсіздігі немесе радиатордың ішкі ластануы мүмкін. Мұндай жағдайда клапанды күшпен бұрамай, жылыту маманына жүгінген жөн.

Радиатор таңдағанда жылу қуатын қалай салыстыру керек?

Модельдердің қуатын тек бірдей өлшем бірлігінде және бірдей сынақ жағдайында салыстырыңыз. Нақты жылу беру конструкцияға, өлшемге, су температурасына, ағынға және монтаж тәсіліне байланысты өзгеретінін ескеріңіз.

Қорытынды

Радиаторды ауасыздандыру — жылыту маусымы басталғанда орындалатын маңызды әрі қарапайым қызмет көрсету жұмысы. Радиатордың жоғарғы бөлігі суық болса, сыбдыр естілсе немесе бөлме нашар жылынса, ауаны қауіпсіз түрде шығарып, кейін жүйе қысымын тексеріңіз. Қысым қайта-қайта түссе, клапаннан су ақса немесе радиатор толық қызбаса, мәселені тек ауамен байланыстырмай, бүкіл жылыту контурын диагностикалау қажет. Дұрыс таңдау, ұқыпты монтаж және тұрақты бақылау радиатордың тиімді жұмыс істеуіне және қызмет мерзімінің ұзақ болуына жағдай жасайды.